تبلیغات
|-| Mehran Modiri |-| - دو مطلب از همشهری

|-| Mehran Modiri |-|





دو مطلب از همشهری
سه شنبه 26 دی 1385

سرگرمی سالم، مثل خندیدن

گروه ادب و هنر:
«
باغ مظفر» مجموعه تازه مهران مدیری را می‌توان گامی رو به جلو در كارنامه این كارگردان ارزیابی كرد.

به نظر می‌رسد كه مدیری این بار با تأمل بیشتری ساخت یك مجموعه طنز را آغاز كرده است. او معمولاً قسمت‌های اول را به آزمون و خطا برگزار می‌كرد و با توجه به  بازخورد مخاطب، تغییراتی را در كار می‌داد.

«پاورچین» كه هنوز هم از آن به عنوان موفق‌ترین كار مدیری یاد می‌شود؛ نمونه بارز چنین رویكردی است. روالی كه در قسمت‌های اول مجموعه وجود داشت، به خاطر این كه مورد استقبال مخاطب قرار نگرفت، كلاً تغییر كرد و با ورود  جواد رضویان به مجموعه و حذف چند كاراكتر؛ «پاورچین» به توفیق جالب توجهی رسید. این اتفاق در «نقطه چین» و حتی به نوعی در «شب‌های برره» هم تكرار شد.

در واقع این روالی است كه از همان ابتدای شكل‌گیری طنزهای شبانه وجود داشته و با گل كردن یك كاراكتر و یا حتی یك تكیه كلام، به پررنگ شدن آن منجر می‌شد. در «باغ مظفر» اما چنین اتفاقی نیفتاد. شاید به این دلیل كه این مجموعه از همان قسمت‌های اول مورد استقبال قرار گرفت كه این هم یك اتفاق تازه در كارهای مدیری به شمار می‌آید.

انتقادی كه بیشتر به طنزهای شبانه تلویزیون وارد می‌شد، افتادن در دام سوژه‌های تكراری بود. «باغ مظفر» اما در چنین بن‌بستی گرفتار نشد. آوردن یك خانواده اصیل‌ تهرانی كه انگار در دوران قاجار متوقف شده‌اند، در جامعه معاصر و خلق كاراكترهایی كه به هر حال خالی از طراوت و تازگی نیستند، باعث تمایز «باغ مظفر» با دیگر مجموعه‌های طنز سیما شده است.

ضمن این كه مدیری از مؤلفه‌های آشنای خود نیز در «باغ مظفر» بهره گرفته است. مثلاً حضور راوی در كارهای قبل این كارگردان هم مسبوق به سابقه بود ولی شیوه‌ای كه او این بار به كار برده، متفاوت و جالب توجه است.

«باغ مظفر» مثل كارهای قبلی سازنده‌اش به نقد مناسبات غلط اجتماع می‌پردازد. نقدی كه چون با زبان طنز همراه است كمتر به جایی برمی‌خورد. ایرادهایی هم كه به «شب‌های برره» گرفته می‌شد، در « باغ مظفر» به خاطر ادبیات متفاوتی كه دارد، وارد نشده است.

به نظر می‌رسد كه مدیری، این بار قصد داشته مجموعه‌ای بدون چالش و جنجال را روی آنتن ببرد. جالب این كه با وجود این كه مجموعه تازه مدیری چالشی برنیانگیخته و از همان  قسمت‌های اول هم با توفیق مواجه شده، خیلی زودتر از كارهای قبلی مدیری به كار خود خاتمه می‌دهد.

در واقع نزدیكی به ماه مبارك محرم، چنین الزامی را ایجاد كرده است. با این همه «باغ مظفر» این قابلیت را دارد كه تولیدش ادامه یافته و مثلاً در ایام نوروز روی آنتن برود.
در «باغ مظفر» طبق روال معمول كارهای مدیری، شاهد ورود كاراكترهای تازه‌ای هم بوده‌ایم. كاراكترهایی كه به قصد جذابیت و رونق بیشتر به كار اضافه می‌شوند.

این بار با كاراكتر قل‌مراد با بازی رضا شفیعی جم، چنین اتفاقی رخ داده است؛ كاراكتری كه ورودش به «باغ مظفر» مایه طنز حاكم به مجموعه را هم افزایش داده است.

«باغ مظفر» گویا بخشی از هزینه‌های تولیدش را با استفاده از اسپانسرهای تجاری تامین كرده است. در شیوه استفاده از این اسپانسرها هم البته كوشیده شده تا با نوعی منطق داستانی همراه باشد؛ كاری كه به ظرافت انجام شده و شاید بتوان آن را مهم‌ترین دستاورد این مجموعه دانست.

این برنامه طنز به عنوان یكی از پربیننده‌ترین مجموعه‌های روی آنتن سیما، طیف‌های مختلف مخاطبان را اقناع می‌كند. كافی است كار مدیری را با برخی همتایانش مقایسه كنیم كه آن قدر به كلیشه‌ها دامن زدند كه مقوله طنز شبانه را به كوچه بن‌بست بردند.

«باغ مظفر» اما حاصل پختگی و بلوغ حرفه‌ای یك گروه سرگرمی‌ساز است كه می‌دانند چگونه بدون این كه در دام ابتذال گرفتار شوند، با انبوه مخاطبان ارتباط برقرار كنند.

نوسانی هم كه در قسمت‌های مختلف «باغ مظفر» مشاهده می‌شود، به افت و خیزهای متن‌ها باز‌می‌گردد. تا این جای كار، قسمت‌هایی كه توسط خود پیمان قاسم خانی یا امیر مهدی ژوله نوشته شده‌اند، یك سر و گردن از متن‌های نویسندگان دیگر مجموعه، بالاتر بوده است.

تكراری بودن برخی سوژه‌ها را هم البته می‌شود به انبوه شوخی‌های بامزه مجموعه بخشید.
«
باغ مظفر» نشان می‌دهد كه هنوز هم می‌شود در حیطه طنزهای تلویزیونی كار متفاوت و البته مخاطب پسند ارائه كرد.

سایه روشن:

پیمان قاسم‌خانی

انتقادی كه در یكی دو سال اخیر به قاسم‌خانی وارد می‌شد، تكراری بودن كاراكترها و سوژه‌ها بود. در مورد قاسم‌خانی می‌گفتند كه همه برگ‌های برنده‌اش را در «پاورچین» رو كرده و بعد از آن به مرحله تكرار افتاده است.

با این همه قاسم‌خانی در چندین همكاری‌اش با مدیری به عنوان سرپرست نویسندگان هم فضای كار را عوض كرد و هم این كه این بار بر خلاف «شب‌های برره» در پردازش آدم‌ها هم كوشیده تا گامی متفاوت را بردارد.

تمام كاراكترهایی هم كه به نوعی یادآور تیپ‌ آشنایی هستند، به واسطه جذابیت‌هایشان به مجموعه راه یافته‌اند. كار او در پردازش یك خانواده اصیل تهرانی، نشان می‌دهد كه هنوز هم بهترین نویسنده طنز در سیماست.

رضا شفیعی جم

در حالی كه قرار بود جواد رضویان در «باغ مظفر» حضور یابد، در نهایت رضا شفیعی جم جایگزین او شد؛ بازیگری كه انعطاف زیادی در ایفای نقش‌های متفاوت طنز دارد. این روزها كاراكتر قل‌مراد با بازی شفیعی جم بیشتر از دیگر كاراكترهای «باغ مظفر» گل كرده است.

درباره شفیعی جم می‌گویند كه تماشاگر با صرف دیدن او هم می‌خندد ولی اگر نقش او را در «باغ مظفر» با آنچه در یك سال اخیر از این بازیگر در فیلم‌های سینمایی مشاهده شده، مقایسه كنید متوجه خیلی چیزها می‌شوید. در «باغ مظفر» از استعداد شفیعی جم به بهترین شكل استفاده شده است.

نادر سلیمانی

سال‌ها پیش از محبوب‌ترین بازیگران طنز سیما بود. نادر سلیمانی بعد از مجموعه موفق «ساعت خوش»، به سرنوشت اغلب بازیگران آن كار دچار و به فراموشی سپرده شد. حالا او پس از سال‌ها، دوباره در كاری از مهران مدیری حضور یافته است؛ در نقشی كه یكی از بامزه‌ترین كاراكترهای «باغ مظفر» است.

در مورد لهجه او هم كه ابتدا كمی شبهه برانگیز شده بود، باید گفت كه این لحن نه از گویش یك قومیت خاص كه حاصل برداشت از یك شوخی اس‌ام‌اسی است.

-----------------------------------------------

تداوم حرفه‌ای؛ درباره مهران مدیری

محدثه واعظی‌پور:
مهران مدیری بدون شك محبوب‌ترین چهره طنز تلویزیون است.

بازیگر و كارگردانی كه در طول سال‌ها توانسته با وجود افت و خیزهایی كه در كارنامه‌اش داشته موقعیت حرفه‌ای‌اش را حفظ كند.

مدیری، در مقاطع مختلف رقیبان سرسختی داشته كه به نظر می‌رسید می‌توانسته‌اند جایگاه ویژه و غیرقابل انكار او را خدشه‌دار كنند، اما تفاوت مدیری با رقیبانش در تداوم حرفه‌ای او است.

مدیری بیش از یك دهه در تلویزیون دوام آورده و توانسته با ساخت مجموعه‌های پربیننده محبوبیت خود را تثبیت كند. یك ویژگی اساسی كه در مدیری هست و در كارگردان‌ها و بازیگرهای دیگر طنز نیست، كاریزمایی است كه او مقابل دوربین دارد. مدیری برگ برنده مجموعه‌هایش است.

عنصر جذابی كه تهیه‌كننده‌ها یا كارگردان‌های طنز تلویزیون از آن بی‌بهره هستند.مدیری، در این سال‌ها فرصت همكاری با عوامل حرفه‌ای را به دست آورده. تیم نویسندگان خوبی داشته و بهترین بازیگران طنز مقابل دوربین او قرار گرفته‌اند.

اما با وجود این امتیازها، اگر او را از مجموعه‌هایش حذف كنیم، به آنها لطمه می‌خورد.مدیری و سبك بازی و اجرایش، معمولاً به نقاط قوت كارهایش تبدیل می‌شوند.

در «باغ مظفر» مدیری پس از مدت‌ها به عنوان راوی، مقابل دوربین می‌رود. او مثل همیشه، فاصله‌اش را با مخاطب می‌شكند. از تپق زدن نمی‌ترسد و راحت و صمیمی با بیننده ارتباط برقرار می‌كند.

او  در قالب خان مظفر هم حضوری پذیرفتنی دارد. چهره سرد و بازی كنترل شده مدیری در نقش خان، از این شخصیت یك كاراكتر جذاب ساخته است. مدیری با زیركی، معمولاً  نقش‌هایی را برای خود انتخاب می‌كند كه در عین جذابیت برای مخاطب، با جنس بازی مدیری و پرسونای او همخوان هستند.

مهران مدیری به عنوان مطرح‌ترین چهره سرگرمی‌ساز تلویزیون در سال‌های اخیر، موفق شده كه با سلایق مختلف و متفاوت ارتباط برقرار كند.

این اتفاق در حالی می‌افتد كه مثلاً در  همین «باغ مظفر» خیلی‌ از شوخی‌ها با باورها و خرده فرهنگ‌های تهرانی‌ها صورت گرفته ولی به شهادت آمار، این مجموعه مدیری هم در سراسر كشور با استقبال مواجه شده است.

نكته مهم درباره مدیری چنانچه گفته شد همین تداوم موفقیت است. در یك دهه اخیر آدم‌های زیادی در همین عرصه طنز شبانه، به شهرت و محبوبیت رسیدند اما نتوانستند، جایگاه خود را حفظ كنند. مدیری حتی در ضعیف‌ترین مجموعه‌هایش، شكستی از جنس آنچه رقبایش خوردند را تجربه نكرد.




نوشته شده توسط الهه در سه شنبه 26 دی 1385 و ساعت 08:01 ق.ظ